Ο Σάκης Μουμτζής και ο Άδωνις Γεωργιάδης απέναντι στα πραγματικά στοιχεία για την Γάζα

Ο δημόσιος λόγος στην Ελλάδα εδώ και μήνες έχει μολυνθεί από τη χυδαία υπεράσπιση του ισραηλινού κατοχικού καθεστώτος. Πρωταγωνιστές αυτής της καμπάνιας, ο γνωστός αρθρογράφος Σάκης Μουμτζής και ο υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης, οι οποίοι με περίσσιο ζήλο επιχειρούν να βαφτίσουν το αίμα και τη γενοκτονία σε «αυτοάμυνα» και την πραγματικότητα της Γάζας σε «προπαγάνδα των Παλαιστινίων»

Τις τελευταίες ημέρες προκλήθηκε έντονη αίσθηση από τη δήλωση του ΟΗΕ ότι «14.000 μωρά μπορεί να πεθάνουν στη Γάζα τις επόμενες 48 ώρες, αν δεν φτάσει σε αυτά βοήθεια». Η δήλωση αυτή, που έγινε από τον αρμόδιο ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ Τομ Φλέτσερ στο BBC, παρουσιάστηκε ως επείγουσα προειδοποίηση για τον κίνδυνο λιμοκτονίας βρεφών εξαιτίας του ισραηλινού αποκλεισμού.

Ωστόσο, η βάση του αριθμού είναι πιο σύνθετη. Ο αριθμός 14.000 αφορά εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για τα παιδιά που κινδυνεύουν από σοβαρό υποσιτισμό στη Γάζα, εάν δεν παραδοθεί άμεσα ειδική διατροφική βοήθεια. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με ανάλυση του IPC (Integrated Food Security Phase Classification) που επικαλείται το Γραφείο Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (UNOCHA), περίπου 14.100 παιδιά κάτω των 5 ετών ενδέχεται να υποφέρουν από σοβαρή οξεία malnutrition (SAM) μεταξύ Απριλίου 2025 και Μαρτίου 2026 αν δεν ληφθούν μέτρα. Ο ΟΗΕ διευκρίνισε ότι αυτά τα 14.000 βρέφη χρειάζονται άμεσα θεραπευτική σίτιση, ιδανικά εντός 48 ωρών, για να σωθούν. Με άλλα λόγια, ο αριθμός βασίζεται σε πραγματικό ανθρωπιστικό κίνδυνο, αλλά η χρονική διάσταση των «48 ωρών» χρησιμοποιήθηκε για να δοθεί έμφαση στο επείγον της κατάστασης. Δεν σήμαινε ότι όλα τα παιδιά θα πεθάνουν μαζικά με τη λήξη του διημέρου, παρά ότι βρίσκονται σε θανάσιμο κίνδυνο αν δεν φτάσει άμεσα βοήθεια.

Ο Σάκης Μουμτζής, στο άρθρο του στην Καθημερινή, χαρακτήρισε την είδηση αυτή «ψευδή είδηση με το λούστρο του ΟΗΕ», υποστηρίζοντας ότι η έκθεση στην οποία βασίστηκε αφορά ορίζοντα ενός έτους και όχι 48 ωρών. Είναι αλήθεια ότι η αρχική διατύπωση δημιούργησε παραπλανητική εντύπωση χρονικής αμεσότητας. Όμως, η προειδοποίηση του ΟΗΕ δεν ήταν αβάσιμη. Aντανακλούσε μια δραματική πραγματικότητα στη Γάζα. Μετά από 11 εβδομάδες πλήρους αποκλεισμού εισόδου τροφίμων, καυσίμων και ιατρικών προμηθειών από το Ισραήλ (2 Μαρτίου έως 18 Μαΐου 2025), οι ανθρωπιστικές οργανώσεις κατέγραψαν οξεία επιδείνωση της παιδικής υποσιτιστικής κατάστασης. Ήδη από το πρώτο μισό του Μαΐου, πάνω από 2.900 παιδιά στη Γάζα διαγνώστηκαν με οξύ υποσιτισμό. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έκρουσε τον κώδωνα ότι 2 εκατομμύρια άνθρωποι λιμοκτονούν στη Λωρίδα, ενώ η UNICEF προειδοποίησε πως «η Γάζα έχει μετατραπεί σε νεκροταφείο παιδιών» και ζήτησε άμεση άρση του αποκλεισμού. Συνεπώς, η εικόνα 14.000 βρεφών στα πρόθυρα θανάτου δεν αποτελεί προπαγανδιστικό ψέμα, αλλά ωμή αποτύπωση ενός πιθανού σεναρίου μαζικής τραγωδίας εάν συνεχιστεί η πολιτική λιμοκτονίας. Η υπερβολική διατύπωση «εντός 48 ωρών» διορθώθηκε από τον ΟΗΕ με πρόσθετες διευκρινίσεις, όμως η ουσία παραμένει: χιλιάδες βρέφη στη Γάζα βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο χωρίς ανθρωπιστική βοήθεια.

Ο Μουμτζής στο ίδιο άρθρο καταγγέλλει ότι «έτσι παίζεται το παιχνίδι της προπαγάνδας στη Γάζα», υπαινισσόμενος ότι η παλαιστινιακή πλευρά διαδίδει ψευδείς ή διογκωμένες ειδήσεις. Ως παράδειγμα αναφέρει το πολύκροτο χτύπημα στο Νοσοκομείο Al-Ahli Arab τον Οκτώβριο 2023, το οποίο αρχικά αναφέρθηκε ότι προκάλεσε 500 νεκρούς. Ο Μουμτζής μιλά για «ψέμα» και ισχυρίζεται ότι «οι νεκροί ήταν περίπου τριάντα» και ότι επρόκειτο για ρουκέτα της Χαμάς που έπεσε σε πάρκινγκ. Πρόκειται για χονδροειδή παραποίηση των επίσημων στοιχείων: Αφενός, μεταγενέστερες εκθέσεις κατέδειξαν ότι το αρχικό νούμερο 500 προήλθε από παρερμηνεία (το Υπουργείο Υγείας Γάζας μιλούσε για 500 συνολικά θύματα τραυματίες και νεκρούς). Αφετέρου όμως, η τελική εκτίμηση των νεκρών απέχει πολύ από το «τριάντα»: το παλαιστινιακό Υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε 471 νεκρούς. Η Αγγλικανική Εκκλησία που διαχειρίζεται το νοσοκομείο έκανε λόγο για περίπου 200 νεκρούς, ενώ ακόμα και οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτίμησαν ότι οι νεκροί ήταν μεταξύ 100 και 300. Δηλαδή, ακόμα και οι πιο συντηρητικές ανεξάρτητες εκτιμήσεις μιλούν για εκατόμβη θυμάτων και όχι για «λίγες δεκάδες». Η προσπάθεια να υποβαθμιστεί η σφαγή αυτή σε 30 νεκρούς στερείται βάσης.

Επιπλέον, ο ισχυρισμός ότι «αποδείχθηκε» πως η έκρηξη προκλήθηκε αποκλειστικά από ελαττωματική ρουκέτα της Χαμάς είναι τουλάχιστον αμφιλεγόμενος. Η επίσημη γραμμή του Ισραήλ (στην οποία προσχωρεί ο Μουμτζής) είναι ότι επρόκειτο για αποτυχημένη ρουκέτα του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ. Ωστόσο, άλλες ανεξάρτητες έρευνες αμφισβήτησαν έντονα αυτή την εκδοχή. Οργανισμοί όπως η Forensic Architecture και ομάδες διεθνούς έρευνας (Channel 4, Earshot) ανέλυσαν τα διαθέσιμα στοιχεία και κατέληξαν ότι τα δεδομένα δεν συμφωνούν με την εκδοχή του Ισραήλ. Μάλιστα, η Forensic Architecture κατέληξε ότι η τροχιά και η ισχύς της έκρηξης συνάδουν περισσότερο με πυρομαχικό που εβλήθη από την κατεύθυνση του Ισραήλ. Το Human Rights Watch δήλωσε ότι τα στοιχεία καθιστούν «εξαιρετικά απίθανη» την εκδοχή του ισραηλινού πλήγματος, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ζήτημα για περαιτέρω έρευνα. Εν τέλει, κανένα ανεξάρτητο διεθνές πόρισμα δεν έχει επιβεβαιώσει απόλυτα τη μια ή την άλλη εκδοχή μέχρι σήμερα. Το βέβαιο είναι πως πρόκειται για μια ανείπωτη τραγωδία με εκατοντάδες νεκρούς αμάχους, και η προσπάθεια μετάθεσης της ευθύνης ή υποτίμησης των θυμάτων αποτελεί μέρος της ευρύτερης επικοινωνιακής διαμάχης.

Συνολικά, η σύγκριση των ισχυρισμών Μουμτζή με τα τεκμηριωμένα δεδομένα δείχνει μια συστηματική τάση υποβάθμισης της παλαιστινιακής τραγωδίας. Δεν πρόκειται για «εξαπάτηση της κοινής γνώμης», όπως υπαινίσσεται, αλλά αντιθέτως για σκόπιμη διαστρέβλωση από τον ίδιο και των διεθνών ευρημάτων. Ο ΟΗΕ και διεθνείς οργανώσεις καταγράφουν μαζικές απώλειες αμάχων και ολοένα εντεινόμενη ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα κάτι που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος ο ΟΗΕ, μέσω του κ. Φλέτσερ, μίλησε ανοιχτά για κίνδυνο «γενοκτονίας» στη Γάζα και είπε ότι ζύγισε προσεκτικά τη χρήση αυτής της λέξης για να ταρακουνήσει τη διεθνή κοινότητα. Αυτό σημαίνει ότι η διεθνής ανησυχία δεν βασίζεται σε φήμες, αλλά σε σκληρά στοιχεία: Δεκάδες χιλιάδες νεκροί, με τους μισούς και πλέον να είναι γυναικόπαιδα, κατεστραμμένα νοσοκομεία, γειτονιές ισοπεδωμένες και ολόκληρος πληθυσμός αντιμέτωπος με λιμοκτονία.

Μια ακόμη κατηγορία που εξαπέλυσε ο Σ. Μουμτζής είναι ότι κυκλοφόρησαν «δεκάδες φωτογραφίες πόνου και δυστυχίας» που δήθεν προέρχονταν από τη Γάζα, αλλά μετά απο έλεγχο βρέθηκε ότι αφορούσαν άλλα μέτωπα (Συρία, Ιράκ). Πράγματι, στον ορυμαγδό των social media, κάποια μεμονωμένα περιστατικά λανθασμένης χρήσης εικόνων καταγράφηκαν, όμως αυτά διορθώθηκαν από τους ελεγκτές ειδήσεων και δεν αναιρούν τη συνολική πραγματικότητα του πολέμου. Για παράδειγμα, προπαγανδιστικοί λογαριασμοί στο Χ (Twitter) διακίνησαν βίντεο από τη Συρία του 2018 παρουσιάζοντάς το ψευδώς ως τρέχουσα εικόνα από τη Γάζα. Επίσης, κάποιοι υποστηρικτές της Χαμάς αναπαρήγαγαν παλιό υλικό από τον συριακό εμφύλιο, ισχυριζόμενοι ότι δείχνει παιδιά σκοτωμένα στη Γάζα. Αυτές οι περιπτώσεις όντως συνέβησαν και καταγράφηκαν από διεθνείς ερευνητές ως παραδείγματα προβληματικής πληροφόρησης.

Όμως το ερώτημα είναι αν αποτελεί αυτό απόδειξη ότι οι εικόνες φρίκης από τη Γάζα είναι γενικά «σκηνοθετημένες»; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Στην πραγματικότητα, είδαμε και το αντίθετο φαινόμενο σε μεγαλύτερη κλίμακα. Επίσημοι ισραηλινοί φορείς επιχειρούν να απονομιμοποιήσουν πραγματικές εικόνες θηριωδίας παρουσιάζοντάς τες ως «fake». Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι ισραηλινές πηγές διέδιδαν πως φωτογραφίες νεκρών παιδιών στη Γάζα ήταν τάχα κούκλες! Το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών και πρεσβείες (π.χ. Γαλλίας, Αυστρίας) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διέσπειραν τον ισχυρισμό ότι ένα βίντεο με το πτώμα ενός Παλαιστίνιου παιδιού στην πραγματικότητα ήταν σκηνή με κούκλα (“Dead children as dolls”). Η Jerusalem Post μάλιστα δημοσίευσε άρθρο που αποκαλούσε ένα νεκρό βρέφος «κούκλα», μόνο για να το αποσύρει αργότερα με συγνώμη γιατί αποδείχθηκε παντελώς ψευδές. Επιπλέον, κάποιοι φιλοϊσραηλινοί χρήστες διέδωσαν φωτογραφίες παιδιών σε αποκριάτικες στολές (π.χ. ένα παιδί τυλιγμένο σαν «μικρή μούμια») λέγοντας ότι είναι «ηθοποιοί στη Γάζα που προσποιούνται τα θύματα», κάτι που διαψεύστηκε όταν εντοπίστηκε η πραγματική πηγή (από διαγωνισμό στολής στην Ταϊλάνδη το 2022).

Οι διεθνείς οργανισμοί και τα μεγάλα πρακτορεία έχουν επανειλημμένα ερευνήσει αυτούς τους ισχυρισμούς περί «σκηνοθετημένων σκηνών» και τους έχουν αποδομήσει. Το Reuters και το AFP έχουν εκδώσει fact-checks που επιβεβαιώνουν ότι ουδεμία οργανωμένη προσπάθεια κατασκευής ψεύτικων εικόνων θανάτου στη Γάζα τεκμηριώνεται. Αντίθετα, τα τεκμήρια των εγκλημάτων πολέμου είναι αυθεντικά και συντριπτικά. Για παράδειγμα, όταν αμφισβητήθηκαν οι επίσημοι αριθμοί θυμάτων, ο ΟΗΕ και ανεξάρτητοι ειδικοί επαλήθευσαν ότι τα στοιχεία του παλαιστινιακού Υπουργείου Υγείας είναι αξιόπιστα και ευθυγραμμισμένα με άλλες πηγές. Ακόμα και οι δύσπιστοι αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν ότι δεν «φουσκώθηκαν» οι χιλιάδες «ανύπαρκτοι» νεκροί. Οι χιλιάδες νεκροί είναι με τραγικό τρόπο πραγματικοί.

Εν κατακλείδι, μπορεί κατά τη διάρκεια ενός πολέμου να κυκλοφορούν μεμονωμένα λάθος υλικό στο διαδίκτυο, όμως το να ισχυρίζεται κανείς ότι ολόκληρη η εικόνα της φρίκης στη Γάζα βασίζεται σε «ψεύτικες φωτογραφίες» συνιστά σκόπιμη παραπληροφόρηση. Αντιθέτως, υπάρχουν στοιχεία ότι η ισραηλινή πλευρά πολλές φορές προωθεί θεωρίες περί “Pallywood” (σκηνοθετημένης παλαιστινιακής προπαγάνδας) χωρίς βάση, σε μια προσπάθεια να αμφισβητηθεί η εγκυρότητα των φρικιαστικών εικόνων που βγαίνουν από τη Γάζα. Πρόκειται για ένα είδος αντεστραμμένης προπαγάνδας, όπου το πραγματικό ανθρώπινο δράμα χαρακτηρίζεται «ψεύτικο».

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η δημόσια τοποθέτηση του Άδωνι Γεωργιάδη υπέρ του Ισραήλ, εν μέσω της σφαγής στη Γάζα. Ο υπουργός παρευρέθηκε σε εορταστική εκδήλωση της ισραηλινής πρεσβείας στην Αθήνα και δήλωσε «περήφανος» για τη συμμετοχή του, ενώ προχώρησε σε πρωτοφανείς ισχυρισμούς: «Σεβασμό στην ανθρώπινη ύπαρξη και ελευθερία δείχνει το Ισραήλ, όχι η Γάζα» είπε on camera. Επιπλέον, εξήγησε ότι πήγε στην πρεσβεία για να συνεορτάσει «τη μεγαλύτερη και ίσως μοναδική δημοκρατία στη Μέση Ανατολή», επαινώντας το Ισραήλ για την ανάπτυξή του και τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εσωτερικό του. Οι δηλώσεις αυτές συνιστούν πρόκληση για κάθε λογικά σκεπτόμενο πολίτη, διότι επιχειρούν να αναστρέψουν την πραγματικότητα. Την ίδια ώρα που εκστομίζονταν, το Ισραήλ διεξήγε έναν αδυσώπητο πόλεμο στη Γάζα, κατηγορούμενο από διεθνείς οργανισμούς για εγκλήματα πολέμου και εν δυνάμει γενοκτονία.

Ας παραθέσουμε μερικά αδιαμφισβήτητα στοιχεία για να αντιληφθούμε το μέγεθος της δυσαρμονίας μεταξύ των λόγων Γεωργιάδη και της πραγματικότητας. Σε διάστημα περίπου 18 μηνών πολέμου, από τον Οκτώβριο 2023 μέχρι τα τέλη Μαρτίου 2025, είχαν αναφερθεί πάνω από 15.000 παιδιά νεκρά στη Γάζα από ισραηλινά πλήγματα, καθώς και περισσότεροι από 34.000 τραυματίες παιδιά. Το σύνολο των Παλαιστίνιων νεκρών (άμαχων κατά συντριπτική πλειονότητα) υπερέβαινε τις 35.000 σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές, αριθμοί πρωτόγνωροι για σύγχρονη ένοπλη σύρραξη. Μόνο στην πρώτη εβδομάδα του 2025, κατά την αναζωπύρωση των βομβαρδισμών, σκοτώθηκαν άλλοι 74 ανήλικοι σε μια βδομάδα. Ο εκτεταμένος αυτός σφαγιασμός αμάχων είχε προκαλέσει παγκόσμια κατακραυγή. Ο ίδιος ο εκτελεστικός διευθυντής της UNICEF δήλωνε συγκλονισμένος: «Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιο ρυθμό θανάτου παιδιών σχεδόν σε καμία άλλη σύγκρουση στον κόσμο». Παράλληλα, το σχέδιο λιμοκτονίας που επέβαλε το Ισραήλ στη Γάζα (διακοπή νερού, τροφής, ρεύματος) καταδικάστηκε διεθνώς. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ακόμα και σύμμαχοι του Ισραήλ, προειδοποίησαν ότι οι «σκανδαλώδεις ενέργειες» του Ισραήλ στη Γάζα δεν μπορούν να συνεχιστούν χωρίς συνέπειες. Η Haaretz (ισραηλινή εφημερίδα) έγραφε ότι για τον Νετανιάχου η ανθρωπιστική κρίση είναι απλώς ζήτημα δημοσίων σχέσεων, όμως η πραγματικότητα της πείνας μικρών παιδιών εξέθετε τη «πολιτισμένη» Δύση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Αδωνις Γεωργιάδης επέλεξε όχι μόνο να παραστεί σε εορτασμό του ισραηλινού «κράτους» αλλά και να ασπαστεί δημοσίως την αφήγηση ότι «το Ισραήλ σέβεται την ανθρώπινη ζωή». Η δήλωσή του αυτή είναι εξοργιστική αν συγκριθεί με τα γεγονότα. Πώς «δείχνει σεβασμό στην ανθρώπινη ύπαρξη» μια δύναμη που έχει σκοτώσει δεκάδες χιλιάδες αμάχους, συμπεριλαμβανομένων μωρών και έχει ισοπεδώσει ολόκληρες γειτονιές; Πώς γίνεται επίσημος εκπρόσωπος μιας κυβέρνησης να βαφτίζει «σεβασμό στην ελευθερία» τον ασφυκτικό αποκλεισμό 2,3 εκατομμυρίων ανθρώπων σε μια λωρίδα γης χωρίς διέξοδο διαφυγής; Η Γάζα επί μήνες είχε μετατραπεί σε ανοιχτή φυλακή θανάτου και θυμίζει σκοτεινές σελίδες της ιστορίας. Δεν είναι τυχαίο ότι πλήθος προσωπικοτήτων (ακόμα και στο Ισραήλ) προειδοποίησαν ότι η τιμωρητική συλλογική εκδίκηση κατά των αμάχων στη Γάζα φέρει χαρακτηριστικά γενοκτονίας. Ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ είχε δηλώσει ότι οι εικόνες από τη Γάζα «σε κάνουν να κλαις» και καταδίκασε την μαζική σφαγή αμάχων, καλώντας σε άμεση κατάπαυση του πυρός.

Η στάση του Άδωνι Γεωργιάδη εκτός από προκλητική, στερείται και επαφής με την (τεκμηριωμένη) πραγματικότητα. Ενώ εκείνος επαινούσε το Ισραήλ ως «μοναδική δημοκρατία» στην περιοχή, η διεθνής κοινότητα κατέγραφε καθημερινά πράξεις που συνιστούν κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου: βομβαρδισμούς νοσοκομείων (ακόμη και στη νότια Γάζα, όπου είχαν καταφύγει εκτοπισμένοι), επιθέσεις σε σχολεία-καταφύγια, χρήση λευκού φωσφόρου σε κατοικημένες περιοχές και φυσικά το όπλο της πείνας ως μέσο πολέμου. Όλα αυτά αποτελούν εγκλήματα πολέμου σύμφωνα με τις Συνθήκες της Γενεύης. Όταν λοιπόν ένας υπουργός ευρωπαϊκής κυβέρνησης εμφανίζεται να «αθωώνει» το κράτος που διαπράττει αυτά τα έργα, αυτό δεν συνιστά παρά ευτελισμό των αξιών που υποτίθεται ότι πρεσβεύει. Εκτός βεβαίως αν και οι δυτικές δημοκρατίες αυτό πραγματικά πρεσβεύουν και μάλλον αυτό εκπροσωπούν αν κρίνουμε το πως η «πολιτισμένη» και η «δημοκρατική» Δύση αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει την Μέση Ανατολή.  

Συμπερασματικά, τόσο το άρθρο του Σάκη Μουμτζή όσο και οι δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη για τη Γάζα αποδομούνται πλήρως από τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα και τις αξιόπιστες πηγές. Η επιχείρηση παρουσίασης των ανθρωπιστικών προειδοποιήσεων ως «ψέματα» και των εγκλημάτων πολέμου ως «σεβασμού στην ανθρώπινη ύπαρξη» δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική. Αντιθέτως, αποκαλύπτει μια προσπάθεια παραπλάνησης της κοινής γνώμης ώστε να δικαιολογηθεί η ισοπέδωση της Γάζας.

Η πραγματικότητα, δυστυχώς, είναι καταγεγραμμένη με μαύρα γράμματα. Πρόκειται για μια ανθρωπιστική καταστροφή πρωτοφανούς κλίμακας, που δικαίως πολλοί χαρακτηρίζουν γενοκτονία και η ιστορική μνήμη δεν θα σταθεί ευνοϊκά απέναντι σε όσους την αποσιώπησαν ή τη διαστρέβλωσαν.

Δείτε επίσης: Οι απολογητές της Σιωνιστικής τρομοκρατίας